Αγαπητοί μας φίλοι, εν μέσω κρίσης και με αφορμή την πτώση των ενοικίων, αποφασίσαμε να μετακομίσουμε το γραφείο μας από τον 7ο στο 2ο όροφο του κτιρίου που στεγαζόμαστε εδώ και 31 χρόνια στην οδό Αιόλου 104, σε χώρο 70 τμ. Το κόστος μίσθωσης είναι πολύ χαμηλό (ίδιο με αυτό που πληρώναμε στο μικρότερο γραφείο) και αυτό είναι και το σημαντικότερο κίνητρο που μας έσπρωξε να πάρουμε την απόφαση αυτή. Όνειρο του Συλλόγου «Η Καρδιά του Παιδιού» στον καινούριο αυτό χώρο, είναι να  προσφέρει περισσότερες και πιο ολοκληρωμένες υπηρεσίες στα καρδιοπαθή παιδιά και στις οικογένειές τους. Ήδη έχει ξεκινήσει μία τέτοια προσπάθεια σε συνεργασία με τον ψυχολόγο εθελοντή Φώτη Βαρελά ο οποίος αφιλοκερδώς προσφέρει ψυχολογική στήριξη στα μέλη του Συλλόγου. Σε αυτό το μεγάλο βήμα ανανέωσης και ανασυγκρότησης, θέλουμε να σας έχουμε κοντά μας και να ακούμε τις προτάσεις σας. Αγωνιζόμαστε πεισματικά κόντρα στις δυσκολίες των καιρών. Αύριο Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου θα γίνει η μεταφορά της τηλεφωνικής μας γραμμής και για κάποιες ώρες τα τηλέφωνά μας θα είναι εκτός λειτουργίας. Για επείγοντα θέματα παρακαλούμε επικοινωνήστε στο 6974.877744 με την κ. Αθηνά Κολτσιδοπούλου. Επίσης, όσοι φίλοι θέλουν και μπορούν να προσφέρουν εθελοντική εργασία, είναι ευπρόσδεκτοι να γραφτούν στην ομάδα εθελοντισμού του Συλλόγου «Η Καρδιά του Παιδιού» που μόλις δημιουργήσαμε.

Με εκτίμηση,

Σύλλογος Προστασίας Ενημέρωσης 

& Βοήθειας Καρδιοπαθών Παιδιών

“Η Καρδιά Του Παιδιού”

Αιόλου 104, 10564 Αθήνα, 2ος Ορ 215
Τ: 210 3218488 & 210 3253876
F: 210 3253876
Κ: 697 4877744

M: kardiap@yahoo.gr

M: info@kardiapaidiou.gr
W: www.kardiapaidiou.gr

ΑΦΜ: 090296546

ΔΟΥ:  Α΄ Αθηνών

The post Η καρδιά του Παιδιού μετακομίζει… appeared first on Athens Heart Surgery Institute.

Το σύστημα αυτό, που είναι σχεδιασμένο για υποστήριξη μικρής διάρκειας, έχει εισαχθεί στην Ελλάδα από την ομάδα του κ. Σαρρή και χρησιμοποιείται με διεθνή ποσοστά επιτυχίας για προσωρινή υποστήριξη της κυκλοφορίας μετά από σύμπλοκες παιδοκαρδιοχειρουργικές επεμβάσεις, όταν  κάποια σοβαρή μετεγχειρητική καρδιοναπνευστική δυσλειτουργία απαιτεί μηχανική υποστήριξη.  Μάλιστα, παρ’ ότι η διάρκεια αυτού του είδους της υποστήριξης διεθνώς  κυμαίνεται  περί τις 10 με 20 μέρες, η ομάδα του κ. Σαρρή έχει επιτύχει μέγιστο «ρεκόρ» διάρκειας υποστήριξης 5 μηνών, όπως ανακοινώθηκε στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιοχειρουργικής  Εταιρείας!

Γενικά όμως, το σύστημα ECMO δεν παρέχει τη απαιτούμενη μεγάλη διάρκεια υποστήριξης πολλών μηνών που χρειάζονται τα παιδία που περιμένουν ένα καρδιακό μόσχευμα.  Για ενήλικες  ασθενείς έχουν κατασκευαστεί μηχανήματα υποστήριξης της καρδιακής λειτουργίας  (συσκευές υποβοήθησης της λειτουργίας των κοιλιών της καρδιάς, γνωστές ως ventricular assist devices – VAD’s) που αποδεδειγμένα μπορούν να υποστηρίξουν τους ασθενείς που περιμένουν μεταμόσχευση για μεγάλα χρονικά διαστήματα, και η χρήση τους έχει εγκριθεί για το σκοπό αυτό από το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ  (FDA).

Για παιδιατρικούς ασθενείς , όμως, πρακτικά μία μόνο τέτοια συσκευή έχει σχεδιαστεί  και κατασκευαστεί σε διάφορα μεγέθη κατάλληλα για νεογνά, βρέφη, και μικρά παιδιά.  Η συσκευή αυτή (Berlin Heart – EXCOR) έχει χρησιμοποιθεί σε παιδιατρικούς ασθενείς στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ με καλά αποτελέσματα, και πρόσφατα δημοσιεύτηκε η πρώτη προοπτική μελέτη της με συμμετοχή πολλών παιδοκαρδιοχειρουργικών κέντρων στις ΗΠΑ:  ¨ Fraser C, et al “Prospective trial of a pediatric ventricular assist device” N Engl J Med 2012; 367: 532-541 

Η μελέτη έδειξε ότι τα παιδιά που υποστηρίχτηκαν με αυτή τη συσκευή VAD είχαν καλλίτερα ποσοστά επιβίωσης σε σχέση με τα παιδιά που υποστηρίχτηκαν με ECMO.  Βέβαια, και με τις δύο μεθόδους υπήρχαν συχνές σοβαρές επιπλοκές.

Ας σημειωθεί  ότι στήν Ελλάδα, αν και δεν υπάρχει ακόμα επίσημα οργανωμένη και ανεγνωρισμένη από το κράτος Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Καρδιάς για παιδιατρικούς ασθενείς (νεογνά, βρέφη και μικρά παιδιά), ο κ. Σαρρής, με πλήρη εκπαίδευση και σημαντική εμπειρία και στις παιδιατρικές μεταμοσχεύσεις Καρδιάς –  Πνευμόνων στις ΗΠΑ, έχει την απαραίτητη σχετική με τη χρήση της Berlin Heart εκπαίδευση και τη δυνατότητα εμφύτευσής της, αν κάποιος μικρός ασθενής έχει ανάγκη από παρατεταμένη μηχανική υποστήριξη της καρδιακής λειτουργίας.

The post Παιδιατρική τεχνητή Καρδιακή Αντλία βελτιώνει τα ποσοστά επιβίωσης παιδιών σε αναμονή για μεταμόσχευση καρδιάς. appeared first on Athens Heart Surgery Institute.

Πόσο δύσκολο είναι αλήθεια όλο αυτό που έχετε επιλέξει να κάνετε;

Σίγουρα οι δυσκολίες είναι πολλές, όχι μόνο ιατρικές αλλά και συναισθηματικές γιατί δυστυχώς δεν υπάρχουν μόνο επιτυχίες. Η ηθική όμως ανταμοιβή όταν αποκαθίσταται ένα σοβαρό πρόβλημα σε ένα παιδί είναι τεράστια και σου δίνει τη δύναμη για να συνεχίσεις να προσπαθείς, να ερευνάς και να γίνεσαι καλύτερος. Πάντα με επίκεντρο τα παιδιά και με στόχο το μέλλον.

Πόσο συχνές είναι οι καρδιοπάθειες στα παιδιά;

Αρκετά συχνές, καθώς 1 στα 100 παιδιά παγκοσμίως γεννιέται με κάποια πάθηση στην καρδιά. Στην Ελλάδα περίπου 1.000 παιδιά το χρόνο γεννιούνται με κάποια ατέλεια στη διάπλαση της καρδιάς τους.

Υπάρχει κληρονομική προδιάθεση;

Οι καρδιοπάθειες στα παιδιά δεν είναι συνήθως κληρονομικές. Λέγονται ≪συγγενείς καρδιοπάθειες≫, όχι με την έννοια της κληρονομικότητας αλλά επειδή υπάρχουν κατά τη γέννηση. Σπάνια στα παιδιά συμβαίνουν επίκτητες καρδιοπάθειες, που αναπτύσσονται μετά τη γέννηση σε μια αρχικά φυσιολογική καρδιά, συνήθως ως αποτέλεσμα κάποιας λοίμωξης ή κάποιου αυτοάνοσου νοσήματος.

Υπάρχει τρόπος πρόληψης;

Στην πλειονότητά τους οι συγγενείς καρδιοπάθειες προκύπτουν από τυχαία σφάλματα στην εμβρυϊκή ανάπτυξη. Καθώς λοιπόν η εμφάνισή τους δεν συνδέεται με την κληρονομικότητα ούτε σίγουρα με κάποιο συγκεκριμένο βλαβερό περιβαλλοντικό παράγοντα, το μόνο που μπορεί να συστήσει κανείς είναι να αποφεύγεται η έκθεση των εγκύων σε γνωστούς ή εν δυνάμει βλαβερούς παράγοντες, όπως το οινόπνευμα, το κάπνισμα και τα φάρμακα, πέραν εκείνων που εγκρίνονται από τον γιατρό τους, καθώς και να κάνουν όλους τους απαραίτητους προγεννητικούς ελέγχους.

Η έγκαιρη διάγνωση λοιπόν έχει σημασία;

Η προγεννητική διάγνωση πιστεύω έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα σε βαριές μορφές συγγενών καρδιοπαθειών ή σε περιπτώσεις που οι καρδιοπάθειες σχετίζονται και με χρωμοσωματικές ανωμαλίες (όπως σύνδρομο Down). Στις περιπτώσεις αυτές είναι πολύ χρήσιμο να γνωρίζεις την πάθηση προγεννητικά γιατί υπάρχει η δυνατότητα προετοιμασίας τόσο ψυχολογικά των γονέων όσο και ιατρικά για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ποια είναι τα συμπτώματα της καρδιοπάθειας σε ένα παιδί;

Καταρχάς να διευκρινίσουμε ότι δεν διαγιγνώσκονται όλες οι καρδιοπάθειες προγεννητικά. Επομένως χρειάζεται προσεκτική εξέταση κάθε νεογνού από τον παιδίατρο και, επί ενδείξεως (π.χ. κυάνωση) ή υποψίας προβλήματος (π.χ.ακρόαση φυσήματος), πρέπει να γίνεται έλεγχος από ειδικό παιδοκαρδιολόγο. Μια σειρά από σημάδια ή συμπτώματα που πρέπει να οδηγήσουν σε καρδιολογική εξέταση του παιδιού και μετά τη νεογνική περίοδο είναι:

• Καρδιακό φύσημα που ακούει ο γιατρός

• Στασιμότητα της ανάπτυξης του βρέφους

• Ταχύπνοια • Κυάνωση (μελάνιασμα)

• Πόνος στο στήθος (ιδιαίτερα με την άσκηση)

• Εύκολη κόπωση • Λιποθυμία

• Ταχυκαρδίες ή αρρυθμίες

Πόσο συχνά απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση;

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι πολλών ειδών και η σοβαρότητά τους ποικίλλει. Κάποιες είναι ελαφριάς μορφής, όπου ίσως δεν χρειαστεί καμία παρέμβαση παρά μόνο μια παρακολούθηση, και άλλες είναι πιο βαριές και περίπλοκες. Μερικές επιλεγμένες συγγενείς καρδιοπάθειες μπορεί να αντιμετωπιστούν από ειδικούς συναδέλφους επεμβατικούς παιδοκαρδιολόγους χωρίς ≪ανοιχτή≫ χειρουργική επέμβαση (με καρδιακό καθετηριασμό). Στις πιο πολλές περιπτώσεις όμως χρειάζεται κάποια επέμβαση, αλλά με τα μέσα και τις μεθόδους που έχουμε πλέον στη διάθεσή μας οι συγγενείς καρδιοπάθειες στην πλειονότητά τους αντιμετωπίζονται άριστα και θεραπεύονται πλήρως, εξασφαλίζοντας στα παιδιά μια φυσιολογική διάρκεια και ποιότητα ζωής.

Η χώρα μας μπορεί να ανταποκριθεί σε τόσο σοβαρές καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις;

Η αντιμετώπιση και η θεραπεία των παιδιών με καρδιολογικά προβλήματα θα πρέπει να γίνεται σε εξειδικευμένες μονάδες και από εξειδικευμένο προσωπικό. Σήμερα, αντιμετωπίζοντας το όλο φάσμα των καρδιακών παθήσεων στα παιδιά, στην Ευρώπη καταγράφεται στις διεθνείς βάσεις δεδομένων θνητότητα της τάξης του 5% και στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό για τους ασθενείς της ομάδας μας κυμαίνεται στο 2%. Τα ποσοστά αυτά των αποτελεσμάτων μας, που είναι πιστοποιημένα από ανεξάρτητους φορείς της Ευρωπαϊκής Παιδοκαρδιοχειρουργικής Εταιρείας, αποδεικνύουν ότι για τη θεραπεία της συντριπτικής πλειονότητας των προβλημάτων δεν υστερούμε σε τίποτα από τα κέντρα του εξωτερικού. Το μόνο που δεν γίνεται δυστυχώς ακόμα στη χώρα μας είναι παιδιατρικές μεταμοσχεύσεις καρδιάς, όχι γιατί δεν έχουμε την τεχνογνωσία και τις ιατρικές δυνατότητες αλλά γιατί οι ισχύουσες νομοθετικές ρυθμίσεις για τις μεταμοσχεύσεις έχουν αποτελέσει τροχοπέδη για την ανάπτυξη παιδιατρικών μεταμοσχεύσεων καρδιάς και πνευμόνων.

Πόσο διαφορετική είναι μια εγχείρηση καρδιάς σε παιδιά σε σχέση με τους ενηλίκους;

H Παιδοκαρδιοχειρουργική έχει μεγαλύτερες τεχνικές και γενικότερα ιατρικές δυσκολίες από την Καρδιοχειρουργική Ενηλίκων για πολλούς λόγους. Εκτός του ότι οι σωματικές αναλογίες είναι πολύ μικρότερες, γεγονός που αυξάνει την τεχνική δυσκολία των χειρουργικών παρεμβάσεων, οι οποίες απαιτούν ιδιαίτερη λεπτότητα χειρισμών, πρέπει να τονιστεί ότι τα παιδιά, και ιδιαίτερα τα βρέφη και τα νεογνά, δεν είναι μικρογραφίες ενηλίκων αλλά έχουν διαφορετικά και βαρύτερα παθοφυσιολογικά προβλήματα (όπως ανώριμους πνεύμονες και άλλα όργανα). Επίσης στους ενηλίκους η λίστα των παθήσεων είναι σχετικά περιορισμένη, καθώς συνήθως έχουμε να διορθώσουμε μια καρδιά που ήταν δομημένη σωστά και στην πορεία έπαθε κάποια βλάβη. Στα παιδιά, αντιθέτως, η καρδιά δεν πλάστηκε σωστά εξ αρχής, με αποτέλεσμα τα πιθανά προβλήματα να είναι πρακτικά άπειρα, η περιπλοκότητα των παθήσεων πολύ μεγάλη και η επαναληψιμότητα αυτών πολύ μικρή. Γι’ αυτό και μια σχετικά σπάνια πάθηση ακόμα και ένας πολύ έμπειρος παιδοκαρδιοχειρουργός μπορεί να την δει μόλις μία φορά το χρόνο, θα πρέπει όμως να μπορεί να την αντιμετωπίσει το ίδιο καλά σαν να την βλέπει κάθε μέρα.

Και ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας;

Η βάση είναι η σε βάθος εκπαίδευση, η εξειδίκευση, η εμπειρία, η συνεχής παρακολούθηση των επιστημονικών εξελίξεων, η ενεργός συμμετοχή σε αυτές και η διαρκής επίπονη προσπάθεια συνεχούς βελτίωσης όχι μόνον του χειρουργού αλλά όλων των εμπλεκομένων. Το κλειδί είναι η σωστή οργάνωση, η ομαδικότητα και η σωστή συνεργασία όλων. Η αντιμετώπιση και η θεραπεία

ενός παιδιού με καρδιολογικό πρόβλημα δεν είναι δουλειά ενός μόνο γιατρού ούτε μιας ειδικότητας. Πρέπει να υπάρχει μια ισχυρή αλυσίδα ανθρώπων που συνεργάζονται άψογα για έναν κοινό σκοπό. Ο χειρουργός θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τον πιλότο ενός πολεμικού αεροσκάφους που καλείται να εκτελέσει μια αποστολή. Για να την φέρει εις πέρας επιτυχώς θα πρέπει να έχει σωστούς χάρτες, σωστό σχέδιο και εξοπλισμό, σωστή υποστήριξη εδάφους και αέρος. Στην Παιδοκαρδιοχειρουργική τα πράγματα είναι ακόμη πιο σύνθετα. Θα πρέπει να έχει γίνει σωστή διάγνωση, σωστή προετοιμασία του μικρού ασθενούς και των γονέων και σωστή παρακολούθηση από τους συναδέλφους παιδοκαρδιολόγους και γιατρούς άλλων ειδικοτήτων πριν από το χειρουργείο.

Πρέπει να επιλεγεί η κατάλληλη επέμβαση στον κατάλληλο χρόνο για το κάθε παιδί εξατομικευμένα. Στο χειρουργείο όλα πρέπει να γίνονται από μια σωστά εκπαιδευμένη και ενωμένη ομάδα, που απαρτίζεται από καρδιοχειρουργούς, παιδοκαρδιοαναισθησιολόγους, τεχνικό εξωσωματικής και εξειδικευμένους νοσηλευτές. Μετά το χειρουργείο ακολουθεί εξειδικευμένη φροντίδα για την

ανάρρωση στην εντατική και στο νοσοκομείο και έπεται η παρακολούθηση των παιδιών, που μερικές φορές χρειάζεται μακροπρόθεσμα. Γι’ αυτό και η βασική μας φιλοσοφία συνοψίζεται στο: ≪Όλοι μαζί για την καρδιά των παιδιών!≫.

Της Φαίης Ευθυμίου

EPDafierwma108.indd 61 1/23/12 12:30:44 PM__

The post ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ FORMA appeared first on Athens Heart Surgery Institute.

Ας σημειωθεί ότι ήδη από τον πρώτο χρόνο της λειτουργίας της ομάδας μας στο Νοσοκομείο Παίδων ΜΗΤΕΡΑ (2007-2008), επιτύχαμε την πιστοποίηση των χειρουργικών μας αποτελεσμάτων από την Ευρωπαϊκή Καρδιοχειρουργική Εταιρεία, όπως άλλωστε είχαμε πραγματοποιήσει και τα προηγούμενα  χρόνια σε άλλο Κέντρο στην Ελλάδα.

Οι επιθεωρητές της Ευρωπαϊκής Εταιρείας εξήραν την άρτια οργάνωση της ομάδας μας, τα άριστα χειρουργικά αποτελέσματα και την πληρότητα και ακρίβεια των στοιχείων των παιδοκαρδιοχειρουργικών μας επεμβάσεων που υποβάλλονται συστηματικά στην Ευρωπαϊκή Καρδιοχειρουργική Εταιρεία, η οποία και  εξέδωσε τα επισυναπτόμενα επίσημα έγγραφα πιστοποίησης αποτελεσμάτων ( Εuropean Association of Cardiothoracic Surgery Data Verification Certificates ).

Η επιτυχής επαναπιστοποίηση των παιδοκαρδιοχειρουργικών μας αποτελεσμάτων,  μοναδική στην Ελλάδα, κατατάσσει την ομάδα μας και την Παιδοκαρδιοχειρουργική Κλινική του ΜΗΤΕΡΑ μεταξύ μόνο λίγων ( 9 το 2010 ) στην Ευρώπη που έχουν πιστοποιημένα χειρουργικά αποτελέσματα.

Η τακτική επαναπιστοποίηση των αποτελεσμάτων μας αντανακλά  την  πάγια προσήλωση όλων μας στον έλεγχο της ποιότητας και στην συνεχή βελτίωση των υπηρεσιών προς τα καρδιοπαθή παιδιά, ώστε να προσφέρουμε ό,τι καλύτερο υπάρχει διεθνώς.

Ακολουθεί  το έγγραφο πιστοποίησης του 2010.

The post Επιτυχής επαναπιστοποίηση appeared first on Athens Heart Surgery Institute.

Χιλιάδες παιδιά στη χώρα μας πάσχουν από καρδιοπάθειες, συγγενείς ή επίκτητες. Τα περισσότερα από αυτά έχουν κάποια εκ γενετής ανωμαλία στην κατασκευή της καρδιάς, δηλαδή μια συγγενή καρδιοπάθεια. Αυτά τα παιδιά αποτελούν περίπου το 1% των γεννήσεων, και αρκετά χρειάζονται θεραπεία τον πρώτο χρόνο της ζωής. Οι περισσότερες συγγενείς καρδιοπάθειες δεν είναι κληρονομικές, αλλά προκύπτουν από τυχαία σφάλματα στην ανάπτυξη του εμβρύου.

Σήμερα οι περισσότερες σοβαρές συγγενείς καρδιοπάθειες μπορούν να διαγνωστούν προγεννητικά με κατάλληλη υπερηχοκαρδιογραφική εξέταση από ειδικό εμβρυο-παιδοκαρδιολόγο. Η έγκαιρη εμβρυϊκή διάγνωση παρέχει τη δυνατότητα για καλλίτερη προετοιμασία των γονέων και τον προγραμματισμό της γέννησης σε κατάλληλο Κέντρο, όπου μπορούν να παρασχεθούν αμέσως όλες οι διαγνωστικές εξετάσεις και η καρδιολογική ή χειρουργική θεραπεία που ενδεχομένως χρειαστεί το νεογνό με καρδιοπάθεια. Αυτό είναι σημαντικό ιδιαίτερα σε περιπτώσεις σοβαρών παθήσεων που απαιτούν αντιμετώπιση στη νεογνική ηλικία, όπως η μετάθεση των μεγάλων αγγείων, η ολική ανώμαλη εκβολή πνευμονικών φλεβών, ο κοινός αρτηριακός κορμός, η ατρησία πνευμονικής, ή η μονήρης κοιλία. Με άλλα λόγια, η προγεννητική διάγνωση αφαιρεί τον παράγοντα «έκπληξη» και επιτρέπει την σωστή παρακολούθηση του εμβρύου και της μητέρας και την ασφαλέστερη αντιμετώπιση του νεογνού με καρδιοπάθεια, αποφεύγοντας τους κινδύνους μεταφοράς του σε ειδικό Κέντρο με επίγεια ή εναέρια μέσα.

Σε πολλές περιπτώσεις, η διάγνωση του καρδιακού προβλήματος γίνεται μετά τη γέννηση, συνήθως στη νεογνική περίοδο αλλά και αργότερα. Όπως προαναφέρθηκε, κάποιες παθήσεις ( όπως ο εμμένων ανοιχτός βοτάλλειος πόρος, η μεσοκολπική επικοινωνία ή συχνά η ισθμική στένωση ) δεν μπορούν ούτως ή άλλως να διαγνωστούν σε εμβρυϊκή εξέταση, ενώ άλλες παθήσεις μπορεί να μη διαγνωστούν στη νεογνική περίοδο διότι δεν δημιουργούν πάντα αμέσως κλινικά συμπτώματα και σημεία ( π.χ η μεσοκοιλιακή επικοινωνία ). Μπορεί να παρουσιαστούν βέβαια κάποιες ενδείξεις ( δηλαδή συμπτώματα και σημεία, όπως η ταχύπνοια ή η κυάνωση ) ύπαρξης  καρδιακού προβλήματος στο παιδί, που, αν γίνουν αντιληπτές από τους γονείς ή αν διαπιστωθούν από τον παιδίατρο θα πρέπει οπωσδήποτε να οδηγήσουν σε παραπομπή για λεπτομερή έλεγχο από ειδικό παιδοκαρδιολόγο.

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες μπορεί να κατηγοριοποιηθούν σε «απλές» και «σύμπλοκες». Θα χαρακτηρίζαμε σαν σχετικά απλές τις καρδιοπάθειες  που μπορούν ουσιαστικά να διορθωθούν πλήρως, χωρίς ιδιαίτερα μεγάλους κινδύνους, είτε με μια εγχείρηση, είτε με μια καρδιολογική επεμβατική πράξη. Στη συνέχεια, οι ασθενείς έχουν εντελώς φυσιολογική καρδιακή δομή και λειτουργία και  ζουν μια φυσιολογική ζωή, χωρίς σημαντικό ή και χωρίς απολύτως κανέναν περιορισμό στις φυσικές δραστηριότητες. Παραδείγματα σχετικά «απλών» παθήσεων είναι

a)     Οι επικοινωνίες, δηλαδή «ελλείμματα» ή «τρύπες», είτε ανάμεσα στους κόλπους ( μεσοκολπική επικοινωνία ), είτε ανάμεσα στις κοιλίες της καρδιάς ( μεσοκοιλιακή επικοινωνία ), είτε ανάμεσα στα μεγάλα αγγεία ( δηλαδή αορτή και πνευμονική αρτηρία, όπως π.χ ο αρτηριακός πόρος ή το λεγόμενο αορτοπνευμονικό παράθυρο

b)    Οι στενώσεις της πνευμονικής βαλβίδος

c)     Οι απλές στενώσεις του ισθμού της αορτής

Άλλες καρδιοπάθειες – όχι ίσως τόσο συχνές –  είναι πιο σύμπλοκες. Όμως και αυτές τις πιο πολλές φορές αντιμετωπίζονται άριστα, και παρ’ ότι οι απαιτούμενες χειρουργικές επεμβάσεις είναι πιο περίπλοκες και επομένως έχουν περισσότερους κινδύνους,  μπορούν επίσης να διορθωθούν πλήρως. Μπορούμε  επομένως να μιλούμε για μακροπρόθεσμη ίαση και συμπλόκων καρδιοπαθειών στο μεγαλύτερο τους ποσοστό. Όμως, ένα μέρος των ασθενών με σύμπλοκες καρδιοπάθειες ίσως χρειασθούν μία ή και περισσότερες επαναληπτικές εγχειρήσεις. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν:

•Πολλές κυανωτικές καρδιοπάθειες, οι οποίες ονομάζονται έτσι διότι, πριν τη διόρθωσή τους, το επίπεδο οξογόνου στο αίμα είναι χαμηλότερο του φυσιολογικού, πράγμα που δίνει στο δέρμα και στα χείλη μια κυανή χροιά. Σ’ αυτές συμπεριλαμβάνονται η μετάθεση των μεγάλων αγγείων, η Τετραλογία Fallot, και η πλήρως ανώμαλη εκβολή των πνευμονικών φλεβών.

•Ο κοινός αρτηριακός κορμός

•Το κοινό κολποκοιλιακό κανάλι.

•Συγγενείς παθήσεις της μιτροειδούς βαλβίδας

•Η σοβαρή ανεπάρκεια, στένωση ή δυσπλασία της αορτικής βαλβίδας, ιδίως όταν δημιουργεί συμπτώματα στη βρεφική ηλικία

•Άλλες  αριστερόπλευρες στενωτικές βλάβες, ιδίως όταν εμφανίζονται συνδυασμένες, όπως η σοβαρή υποβαλβιδική στένωση αορτής, η υποπλασία του αορτικού τόξου και στένωση ή υποπλασία της μιτροειδούς ( το λεγόμενο σύνδρομο “Shone” )

•Τέλος, υπάρχει μια κατηγορία ασθενών με εξαιρετικά σύμπλοκες  παθήσεις, που δεν θεραπεύονται πλήρως, που σημαίνει ότι δεν επιδέχονται ολική ανατομική διόρθωση, δηλαδή αποκατάσταση μιας ανατομικά φυσιολογικής δομής της καρδιάς και της κυκλοφορίας. Όμως, και αυτές οι πολύ σοβαρές παθήσεις, που και αυτές χαρακτηρίζονται από κυάνωση,   μπορεί να αντιμετωπιστούν με επιτυχία. Οι περισσότεροι από τους ασθενείς αυτούς έχουν μια υποπλαστική κοιλία (είτε την δεξιά είτε την αριστερή), είτε κάποια ατρητική ( δηλαδή εκ κατασκευής πρακτικά απούσα ) κολποκοιλιακή βαλβίδα. Οι  ασθενείς αυτοί μπορεί να χρειαστούν αρχικά μια πρώτη παρηγορική επέμβαση (αορτοπνευμονική αναστόμωση, ή περίδεση πνευμονικής αρτηρίας), και κατόπιν, σε ένα ή, συχνότερα, σε δύο ακόμη «στάδια», δηλαδή ξεχωριστές χειρουργικές επεμβάσεις, την πραγματοποίηση μιας εγχείρησης τύπου Fontan. Στην εγχείρηση Fontan επιτυγχάνεται οριστική τροποποίηση της κυκλοφορίας ώστε το αρτηριακό αίμα να είναι πλήρως οξυγονωμένο, και να κυκλοφορεί ωθούμενο στο σώμα μόνο από την μονήρη κοιλία, ενώ η κυκλοφορία στους πνεύμονες εξασφαλίζεται με παθητικό τρόπο, με το αίμα να προωθείται εκεί χάρις στην φλεβική μόνο πίεση. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν:

• Η μονήρης (διπλοείσοδος) αριστερά κοιλία.
• Η ατρησία της τριγλώχινος ή της πνευμονικής βαλβίδας.
• Η υποπλαστική αριστερά κοιλία.
• Άλλες περίπλοκες παθήσεις.

Ακόμα και στις πολύ σοβαρές αυτές περιπτώσεις, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν τώρα πια, εφ’ όσον επιτευχθεί μια καλή κυκλοφορία τύπου Fontan, να έχουν άριστη ποιότητα ζωής και πολύ ικανοποιητικές δραστηριότητες.

Ποιά είναι κάποιες ενδείξεις ή συμπτώματα που θα πρέπει να οδηγήσουν σε παραπομπή του παιδιού στον ειδικό παιδοκαρδιολόγο; Αυτά συμπεριλαμβάνουν:

–Καρδιακό φύσημα: Είναι  ήχος που προέρχεται από την ροή του αίματος μέσα στην καρδιά ή τα μεγάλα αγγεία, και που ακούγεται με το ακουστικό. Τις περισσότερες φορές το φύσημα είναι «αθώο» δηλαδή δεν σημαίνει την ύπαρξη καρδιοπάθειας, αλλά αποτελεί «θόρυβο» προερχόμενο από φυσιολογική καρδιακή λειτουργία. Επειδή όμως μπορεί να υποδηλώνει και κάποια καρδιακή δυσλειτουργία ή βλάβη, για τον τελικό χαρακτηρισμό ενός φυσήματος σαν αθώου  θα πρέπει να αποφαίνεται, μετά από σχετικό έλεγχο, ειδικός παιδοκαρδιολόγος.

–Κυάνωση (μελάνιασμα):  Όταν δεν οφείλεται σε περιφερικό αγγειακό σπασμό, όπως μετά την έκθεση στο κρύο ή μετά το μπάνιο, είναι παθολογική κατάσταση που οφείλεται σε παρουσία  χαμηλής ( σε σχέση με το φυσιολογικό ) ποσότητας  οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα. Πρέπει πάντα να ελέγχεται από ειδικό παιδοκαρδιολόγο γιατί συνήθως υποδηλώνει κάποια σημαντική καρδιοπάθεια.

–Πόνος στο στήθος: Τις περισσότερες φορές στα παιδιά πρόκειται για μυοσκελετικό πόνο ή «νευρόπονο» που δεν απαιτεί ιδιαίτερη διερεύνηση ή θεραπεία. Όταν όμως συμβαίνει κατά τη διάρκεια της άθλησης, ή όταν συνοδεύεται από δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα συμπτώματα, θα πρέπει οπωσδήποτε να διερευνάται περαιτέρω από ειδικό παιδοκαρδιολόγο.

-Λιποθυμικά επεισόδια: Συνήθως οφείλονται σε απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης ή των καρδιακών παλμών λόγω ενός ισχυρού αντανακλαστικού. Η κατάσταση αυτή ( βαγοτονική αντίδραση ) δεν είναι συνήθως επικίνδυνη και μπορεί να αντιμετωπισθεί με απλά προληπτικά μέτρα. Μπορεί όμως πίσω από κάποιο λιποθυμικό επεισόδιο να υποκρύπτεται κάποια σοβαρή αρρυθμία ή άλλες παθήσεις ( όπως π.χ επιληψία ), και γι’ αυτό χρειάζεται ειδικός και λεπτομερής έλεγχος σε κάθε περίπτωση λιποθυμικού επεισοδίου.

–Ταχυπαλμίες: Συνήθως οφείλονται σε έντονη κόπωση ή συγκίνηση, χωρίς να  υποκρύπτεται κάποιο καρδιακό πρόβλημα. Όταν όμως οι ταχυπαλμίες είναι αιφνίδιες και χωρίς προφανές αίτιο, ή ο καρδιακός ρυθμός είναι ακατάστατος, θα πρέπει να ελέγχονται γιατί μπορεί να οφείλονται στην ύπαρξη αρρυθμιογόνων εστιών ή ηλεκτραγωγών «δεματίων». Οι εστίες ή τα «δεμάτια» αυτά, που μπορεί κανείς να τα περιγράψει σαν πρόσθετα «ηλεκτρικά καλώδια» στον καρδιακό ιστό μπορεί να προκαλούν και σοβαρές αρρυθμίες. Σήμερα ευτυχώς και αυτά τα προβλήματα αντιμετωπίζονται με υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μάλιστα χωρίς «ανοιχτή» εγχείρηση,  αλλά με ειδικό επεμβατικό καρδιακό καθετηριασμό που πραγματοποιείται από εξειδικευμένο παιδοκαρδιο-ηλεκτροφυσιολόγο.

–Εύκολη κόπωση, δύσπνοια: Μπορεί να οφείλονται σε δυσλειτουργία της καρδιάς και πρέπει να ελέγχονται.

-Αδυναμία πρόσληψης βάρους: Είναι ένα από τα κυριότερα σημεία  καρδιακής ανεπάρκειας στα βρέφη, εφ΄όσον έχουν αποκλειστεί άλλα συνήθη αίτια όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

Τέλος, στην εποχή μας, που υπάρχουν όλα τα απαραίτητα μέσα και οι ειδικοί, είναι ανάγκη να γίνεται  προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος σε όλα τα παιδιά και τους εφήβους  που ασχολούνται συστηματικά με τον αθλητισμό.

Παρακάτω θα πούμε λίγα λόγια για τους βασικούς τρόπους θεραπείας των συγγενών καρδιοπαθειών.

A) Επεμβατική καρδιολογική αντιμετώπιση συγγενών καρδιοπαθειών

Πολλές συγγενείς καρδιοπάθειες αντιμετωπίζονται σήμερα με μη χειρουργικές-επεμβατικές μεθόδους στο αιμοδυναμικό εργαστήριο.

•Η στένωση της πνευμονικής βαλβίδας τις περισσότερες φορές αντιμετωπίζεται με βαλβιδοπλαστική με μπαλόνι, χωρίς την ανάγκη ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με την στένωση της αορτικής βαλβίδας, όταν δεν συνυπάρχει ανεπάρκεια, αν και σε αρκετές περιπτώσεις η τελική διόρθωση είναι χειρουργική.

•Η υποτροπιάζουσα ισθμική στένωση αορτής, μετά από προηγούμενη χειρουργική αντιμετώπιση καθώς και η  στένωση των πνευμονικών αρτηριών, ιδίως περιφερικά, μετά από προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις,  μπορούν να αντιμετωπισθούν επιτυχώς με αγγειοπλαστική με μπαλόνι. Όταν χρειάζεται, το «μπαλόνι» συνδυάζεται με την τοποθέτηση ειδικού νάρθηκα «stent».

•Κάποιες  μεσοκολπικές επικοινωνίες ( μόνο της κατηγορίας των δευτερογενών ), όταν βρίσκονται σε κατάλληλη θέση, το μέγεθός τους δεν είναι μεγάλο και έχουν κατάλληλα «ρήθρα»,  μπορεί να συγκλεισθούν με συσκευές που εμφυτεύονται μέσω καθετήρων (τύπου διπλής ομπρέλας).

Με παρόμοια τεχνική μπορούν να αντιμετωπισθούν και οι ασθενείς με σχετικά μικρό ανοικτό αρτηριακό πόρο.

Η επεμβατική αντιμετώπιση αποτελεί σίγουρα μεγάλη πρόοδο στην σύγχρονη παιδοκαρδιολογία και πολλοί ασθενείς μπορούν να απολαύσουν τα οφέλη της που περιλαμβάνουν ταχύτερη ανάρρωση και καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Επειδή όμως υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η επιτυχία των επεμβάσεων αυτών δεν είναι πλήρης, και πιθανόν να εμφανίσουν πρώιμες ή και όψιμες ανεπιθύμητες επιπλοκές, θα πρέπει να επιλέγονται προσεκτικά οι ασθενείς στους οποίους πραγματοποιούνται επεμβατικές καρδιολογικές μέθοδοι, και οι υπόλοιποι να παραπέμπονται για χειρουργική διόρθωση.

Μια άλλη κατηγορία παθήσεων της παιδικής και εφηβικής ηλικίας αποτελούν οι διάφορες αρρυθμίες. Αν και οι συχνότερες από αυτές, όπως οι έκτακτες συστολές δεν δημιουργούν κανένα κίνδυνο, υπάρχουν κάποιες αρρυθμίες που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Αυτές χωρίζονται σε 3 κατηγορίες.

1) Στις διάφορες μορφές υπερκοιλιακής ταχυκαρδίας, που εμφανίζονται με τη μορφή ξαφνικών επεισοδίων που χαρακτηρίζονται από μεγάλη ταχυπαλμία, αδυναμία, ζάλη και σπάνια απώλεια συνειδήσεως. Κυριότερη αιτία των επεισοδίων αυτών αποτελεί η παρουσία παραπληρωματικού δεματίου, δηλαδή μιας  μυϊκής  ίνας  που συνδέει τους κόλπους με τις κοιλίες και μαζί με το φυσιολογικό ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς δημιουργεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα. Άλλες αιτίες ταχυκαρδίας αποτελούν η κομβική ταχυκαρδία και οι έκτοπες εστίες.

Όλες σχεδόν οι παραπάνω ταχυκαρδίες μπορούν να θεραπευθούν σήμερα ριζικά από ειδικά εκπαιδευμένους παιδοκαρδιολόγους-ηλεκτροφυσιολόγους, με διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιούν ειδικούς  καθετήρες, είτε διοχετεύοντας υψίσυχνο ρεύμα που δημιουργεί τοπικά υψηλή θερμοκρασία, είτε διοχετεύοντας υγρό άζωτο που ψύχει τοπικά (κρυοπηξία). Και στις 2 περιπτώσεις μια μικρή περιοχή μέχρι 3-5 χιλιοστά καταστρέφεται και μαζί της το αίτιο της ταχυκαρδίας. Τα αποτελέσματα είναι άριστα, με ποσοστό επιτυχίας πάνω από 95%.

2) Στις διάφορες μορφές κοιλιακής ταχυκαρδίας

Αυτές περιλαμβάνουν:

Α) Ιδιοπαθείς κοιλιακές ταχυκαρδίες από μια έκτοπη εστία, κυρίως από την δεξιά, αλλά και από την αριστερή κοιλία

Β) Ταχυκαρδίες μετά από χειρουργική διόρθωση μιας συγγενούς  καρδιοπάθειας (όπως πχ τετραλογίας του Fallot)

Γ) Κοιλιακές ταχυκαρδίες που οφείλονται σε κάποια γενετική ανωμαλία του ηλεκτρικού-ιοντικού συστήματος των κυττάρων της καρδιάς, που μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις, ή ακόμη και αιφνίδιο θάνατο, όπως

-Σύνδρομο μακρού QT

-Σύνδρομο Brugada

-Πολύμορφη κοιλιακή ταχυκαρδία

-Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια

Σε ορισμένες από τις περιπτώσεις αυτές, όπως στις ιδιοπαθείς ή τις μετεγχειρητικές κοιλιακές ταχυκαρδίες, μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος της κατάλυσης με καθετήρα υψίσυχνου ρεύματος.

Σε άλλες, όπως στα γενετικά αρρυθμιογόνα σύνδρομα, το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο και αντιμετωπίζεται  με συνδυασμό αντιαρρυθμικών φαρμάκων και χρήσης μιας συσκευής που εμφυτεύεται στους ασθενείς και ονομάζεται αυτόματος απινιδωτής. Η συσκευή αυτή μπορεί να ανιχνεύσει μια επικίνδυνη κοιλιακή ταχυκαρδία και να επαναφέρει τον ρυθμό της καρδιάς στο φυσιολογικό.

3) Στις βραδυκαρδίες: Αυτές μπορεί να είναι συγγενείς ή επίκτητες.

–Ο συγγενής κολποκοιλιακός αποκλεισμός εμφανίζεται σε 1 στις 15.000 γεννήσεις και συνήθως οφείλεται σε αντισώματα που περνούν από την μητέρα στο έμβρυο λόγω μιας πάθησης του συνδετικού ιστού (όπως ο ερυρηματώδης λύκος).

–Οι επίκτητες (κολποκοιλιακός αποκλεισμός και νόσος του φλεβοκόμβου) εμφανίζονται συνήθως μετά από μια εγχείρηση ανοικτής καρδιάς ή μια σοβαρή φλεγμονή της καρδιάς (μυοκαρδίτιδα ή ενδοκαρδίτιδα).

Η θεραπεία των βραδυκαρδιών είναι ανάλογη με τη βαρύτητα και τα συμπτώματά τους. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν χρειάζεται άμεση παρέμβαση αλλά απλή παρακολούθηση. Όταν υπάρχει σοβαρή βραδυκαρδία ή συμπτώματα όπως εύκολη κόπωση και επεισόδια απώλειας της συνειδήσεως συνιστάται η εμφύτευση μόνιμου βηματοδότη. Στα πολύ μικρά παιδιά η εμφύτευση γίνεται στο χειρουργείο, αλλά στα μεγαλύτερα γίνεται από ειδικούς παιδοκαρδιολόγους στο αιμοδυναμικό εργαστήριο χωρίς την ανάγκη χειρουργικής τομής. Τα παιδιά με βηματοδότη απολαμβάνουν γενικά μια φυσιολογική ζωή χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς. Χρειάζονται όμως τακτική παρακολούθηση από εξειδικευμένο παιδοκαρδολογικό αρρυθμιολογικό κέντρο.

B) Χειρουργική αντιμετώπιση συγγενών καρδιοπαθειών

•Οι διάφορες εσωκαρδιακές επικοινωνίες (μεσοκολπική, μεσοκοιλιακή) μπορούν να διορθωθούν πλήρως χειρουργικά με χρήση προσθετικού ή βιολογικού υλικού ( εμβαλλώματος ) με το οποίο συμπληρώνεται το έλλειμμα που έχει η καρδιά,  με πλήρη ίαση και άριστα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

•Πιο σύμπλοκες παθήσεις, όπως η τετραλογία Fallot, ή το κοινό κολποκοιλιακό κανάλι μπορούν να διορθωθούν με χρήση και πάλι προσθετικού συνθετικού ή βιολογικού υλικού, αλλά σε κάποιο ευτυχώς μικρό σχετικά ποσοστό ασθενών ( 10-15%), μπορεί να χρειασθεί  κάποτε επανεγχείρηση για αντικατάσταση κάποιας βαλβίδας που ανεπαρκεί, όπως πχ της πνευμονικής βαλβίδας μετά από διόρθωση Τετραλογίας Fallot.

•Σε παθήσεις όπως ο αρτηριακός κορμός, η διορθωτική εγχείρηση περιλαμβάνει την εμφύτευση ενός βαλβιδοφόρου μοσχεύματος, διότι εκ γενετής λείπει μια καρδιακή βαλβίδα. Οι ασθενείς αυτοί έχουν άριστη πρόγνωση, θα χρειαστούν όμως μεγαλώνοντας επανεγχείρηση για αντικατάσταση του μοσχεύματος.

•H ισθμική στένωση αορτής είναι μια φαινομενικά απλή πάθηση, που διορθώνεται άριστα χειρουργικά. Όμως, σε ένα μικρό σχετικά ποσοστό (10%) των ασθενών μπορεί να απαιτηθεί επαναληπτική παρέμβαση λόγω επαναστένωσης. Συνήθως η επαναστένωση αντιμετωπίζεται χωρίς ανοιχτή εγχείρηση αλλά με καρδιακό καθετηριασμό ( αγγειοπλαστική με μπαλόνι, με ή χωρίς τοποθέτηση νάρθηκα (“stent”) ).

•Η περίδεση της πνευμονικής αρτηρίας  είναι μια ανακουφιστική ( όχι διορθωτική, αλλά προσωρινά υποβοηθητική επέμβαση ) που πραγματοποιείται όταν υπάρχει πολύ αυξημένη ροή αίματος στους πνεύμονες και η κύρια πάθηση δεν συνιστάται να διορθωθεί πλήρως σε μικρή ηλικία. Στόχος της περίδεσης είναι, περιορίζοντας την υπερβολική ροή αίματος στους πνεύμονες, να ανακουφίστεί το υπέρμετρο καρδιακό έργο και η καρδιακή ανεπάρκεια, και συγχρόνως να αποφευχθεί η μόνιμη βλάβη των πνευμονικών αγγείων, που θα είχε σαν αποτέλεσμα μη αναστρέψιμη πνευμονική υπέρταση. Έτσι, η περίδεση επιτρέπει την ασφαλή διενέργεια της διορθωτικής επέμβασης σε μεγαλύτερη ηλικία.

•Η αορτοπνευμονική αναστόμωση (ή shunt) είναι μια άλλη ανακουφιστική ή υποβοηθητική επέμβαση που πραγματοποιείται όταν υπάρχει η αντίθετη κατάσταση, δηλαδή πολύ χαμηλή ροή αίματος στους πνεύμονες, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται κυάνωση, λόγω του χαμηλού ποσοστού οξυγόνου στο αρτηριακό αίμα.

Και αυτή η επέμβαση (με την οποία διοχετεύεται αίμα στους πνεύμονες από κάποια μεγάλη κεντρική αρτηρία μέσω ενός συνήθως συνθετικού μοσχεύματος ), χρησιμεύει σαν μεταβατική επέμβαση. Δηλαδή, ανακουφίζει την κυάνωση και προετοιμάζει τον ασθενή  για μια  διορθωτική ή άλλη επέμβαση σε μεγαλύτερη ηλικία.

•Η εγχείρηση Fontan αποτελεί το τελικό στάδιο αντιμετώπισης των συμπλόκων συγγενών καρδιοπαθειών που χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη μόνο μίας κοιλίας της καρδιάς, αντί δύο  του φυσιολογικού. Στην εγχείρηση αυτή το φλεβικό αίμα που κανονικά επιστρέφει στον κόλπο και στη συνέχεια στη δεξιά κοιλία, καθοδηγείται ώστε να παρακάμπτει την καρδιά εντελώς. Έτσι, η φλεβική επιστροφή προς την καρδιά οδηγείται μέσω καταλλήλων μοσχευμάτων απ’ ευθείας  στις πνευμονικές αρτηρίες, επιτρέποντας πλέον να κυκλοφορεί στην καρδιά και το σώμα μόνο αρτηριακό αίμα με φυσιολογικό επίπεδο οξυγόνου. Η επέμβαση αυτή ανακουφίζει τις σύμπλοκες καρδιοπάθειες που δεν επιδέχονται πλήρη ανατομική διόρθωση, μπορεί να θεωρηθεί σαν «φυσιολογική»  διόρθωση, και   εξασφαλίζει συνήθως μια πολύ καλή ποιότητα ζωής, αν και με κάποιους περιορισμούς. Ένα ποσοστό ( έως 15-20%) των ασθενών μπορεί χρόνια μετά την επέμβαση Fontan να παρουσιάσει κάποια σημεία καρδιακής ανεπάρκειας ή αρρυθμίες. Όλοι οι ασθενείς μετά από εγχείρηση Fontan χρειάζονται προσεκτική χρόνια παρακολούθηση και   φαρμακευτική αγωγή.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι και ενήλικες ασθενείς πάσχουν από συγγενείς καρδιοπάθειες, δηλαδή καρδιοπάθειες εκ γενετής. Σε πολλούς η διάγνωση της καρδιοπάθειας, για διάφορους λόγους, έχει διαφύγει της προσοχής των γιατρών, και γίνεται για πρώτη φορά μετά την ενηλικίωση, συνήθως δυστυχών μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Τότε, συχνά η πάθηση έχει προχωρήσει και η καρδιά έχει επιβαρυνθεί αρκετά. Άλλες φορές, και αυτό είναι πλέον σήμερα πιο σύνηθες, η συγγενής καρδιοπάθεια είναι γνωστή από την παιδική ηλικία, μπορεί μάλιστα να έχουν προηγηθεί μια ή και περισσότερες εγχειρήσεις, αλλά λόγω εξέλιξης της νόσου ή λόγω φθοράς παλαιότερα τοποθετηθέντων μοσχευμάτων, οι ασθενείς αυτοί, μπορεί να χρειαστούν κάποια επανεγχείρηση. Στις περιπτώσεις αυτές, παρ’ ότι πρόκειται για ενήλικες ασθενείς, οι απαραίτητες διαγνωστικές πράξεις και οι εγχειρήσεις πρέπει να γίνονται από παιδοκαρδιολόγους και από καρδιοχειρουργούς με παιδοκαρδιοχειρουργική εξειδίκευση και μάλιστα σε ειδικά οργανωμένες παιδοκαρδιοχειρουργικές μονάδες ( Μονάδες Συγγενών Καρδιοπαθειών ). Η αντιμετώπιση των ενηλίκων με συγγενείς καρδιοπάθειες δεν συνιστάται να γίνεται από καρδιοχειρουργούς μόνον ενηλίκων, διότι για την σωστή και ασφαλή θεραπεία είναι απολύτως απαραίτητη  γνώση και εμπειρία σε συγγενείς καρδιοπάθειες και παιδοκαρδιοχειρουργικά προβλήματα της παιδικής ηλικίας.

Πού πρέπει να αντιμετωπίζονται οι συγγενείς καρδιοπάθειες παιδιών και ενηλίκων ;

Είναι πολύ σημαντικό να τονισθεί ότι οι επεμβάσεις που αφορούν σε συγγενείς καρδιοπάθειες, είτε θεωρούνται πιο «απλές», είτε  σύμπλοκες, σε παιδιά αλλά και σε ενήλικες θα πρέπει να πραγματοποιούνται από ειδικά εκπαιδευμένους παιδοκαρδιοχειρουργούς, με τη συνδρομή επίσης ειδικά εκπαιδευμένων  παιδοκαρδιοαναισθησιολόγων,  σε συνεργασία πάντα με ειδικούς παιδοκαρδιόλογους, και μέσα σε άριστα οργανωμένες παιδοκαρδιοχειρουργικές κλινικές ( Κλινικές Συγγενών Καρδιοπαθιεών ).

Η εξειδικευμένη  Παιδοκαρδιοχειρουργική – Παιδοκαρδιολογική ομάδα μας αντιμετωπίζει στην Ελλάδα από το 1997 κάθε είδους καρδιοπάθεια στα παιδιά και ενήλικες με συγγενείς καρδιοπάθειες, επιτυγχάνοντας άριστα αποτελέσματα.  Το 2008,  η ομάδα μας που στελεχώνεται από γιατρούς με μακρά πείρα στο αντικείμενο, εξειδικευμένους σε μεγάλα πανεπιστημιακά κέντρα των ΗΠΑ και της Ευρώπης, εγκαταστάθηκε στην νέα Παιδοκαρδιοχειρουργική και Παιδοκαρδιολογική Κλινική του ΜΗΤΕΡΑ, η οποία ιδρύθηκε, εξοπλίστηκε και οργανώθηκε εξ΄αρχής σε συνεργασία μας με την Διοίκηση του Νοσοκομείου.

Στα πρώτα 3 χρόνια λειτουργίας μας στο ΜΗΤΕΡΑ εξετάσθηκαν στα Εξωτερικά Ιατρεία περισσότερα από 9000 ασθενείς, και διενεργήθηκαν πάνω από 400 επεμβατικές και 400 καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις. Επιπλέον, η ομάδα μας στην Παιδοκαρδιοχειρουργική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ είναι η μόνη στην Ελλάδα και μεταξύ  λίγων μόνο Ευρωπαϊκών με άριστα αποτελέσματά που έχουν ελεγχθεί από ανεξάρτητους επιθεωρητές της Ευρωπαϊκής Καρδιοχειρουργικής Εταιρείας ( European Association for CardioThoracic Surgery ).

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι στη σημερινή εποχή έχουμε τη δυνατότητα να θεραπεύσουμε και να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία όλες σχεδόν  τις καρδιοπάθειες της παιδικής ηλικίας, συνήθως με πραγματοποίηση μιας ή  μερικές φορές  και περισσότερων χειρουργικών επεμβάσεων, και συχνά με επεμβατικές μόνο μεθόδους, χωρίς ανοιχτή εγχείρηση στο αιμοδυναμικό-ηλεκτροφυσιολογικό εργαστήριο. Είναι πολύ σημαντικό όμως να φθάσουν εγκαίρως οι μικροί ασθενείς σε ένα εξειδικευμένο παιδοκαρδιολογικό-παιδοκαρδιοχειρουργικό τμήμα, ώστε να αντιμετωπισθούν σωστά πριν συμβεί ανεπανόρθωτη βλάβη. Για τον λόγο αυτό, η σωστή και έγκαιρη διάγνωση αρχικά από τον παιδίατρο και στη συνέχεια από τον παιδοκαρδιολόγο παίζει πρωταρχικό ρόλο.

The post Οι καρδιοπάθειες στα παιδιά και η σύγχρονη αντιμετώπιση τους. appeared first on Athens Heart Surgery Institute.

Εάν το παιδί σας γεννηθεί με συγγενή καρδιοπάθεια, έχει σήμερα πολύ μεγάλες πιθανότητες να έχει μία ζωή φυσιολογικού ενήλικα. Εξελίξεις στη διάγνωση και στη χειρουργική κάνουν δυνατή την αποκατάσταση των περισσοτέρων ανωμαλιών, ακόμη και εκείνων που κάποτε μπορούσαν να θεωρηθούν πολύ βαριάς μορφής. Καθώς η καρδιοχειρουργική συνεχίζει να αναπτύσσεται, οι επιστήμονες θα καταφέρουν να επινοήσουν επεμβάσεις για την αντιμετώπιση όλων των ανωμαλιών της καρδιάς.

Όταν οι γιατροί διαγνώσουν ότι το παιδί σας πάσχει από κάποια μορφή συγγενούς καρδιοπάθειας, μπορεί να προγραμματίσουν και άλλες αναγκαίες, πρόσθετες, εξετάσεις. Ο παιδοκαρδιολόγος και ο παιδοκαρδιοχειρουργός θα αποφασίσουν αν και πότε η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη. Πριν φτάσει αυτή η στιγμή, υπάρχουν πολλά που μπορείτε να μάθετε σχετικώς με το πώς να χρησιμοποιήσετε τη βοήθεια που θα σας προσφερθεί.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι κανένα παιδί δεν είναι όμοιο με το άλλο. Ο γιατρός μπορεί να σας ενημερώσει και να σας συμβουλεύσει σχετικά με τη συγκεκριμένη μορφή συγγενούς καρδιοπάθειας που έχει το παιδί σας.

Καθώς οι συγγενείς καρδιοπάθειες δεν είναι απλές παθήσεις, το παιδί σας θα πρέπει να νοσηλευτεί σε ένα κέντρο ή νοσοκομείο, όπου υπάρχουν ειδικευμένοι γιατροί και προσωπικό. Δηλαδή, παιδοκαρδιολόγοι, παιδοκαρδιοχειρουργοί και ειδικό προσωπικό για τη μονάδα εντατικής θεραπείας.

Στην Ελλάδα, υπάρχουν σήμερα στην Αθήνα κέντρα, όπου παιδοκαρδιολόγοι και παιδοκαρδιοχειρουργοί προσφέρουν ολοκληρωμένη διάγνωση και θεραπεία. Εκτός αυτού, σε μεγάλες πόλεις υπάρχουν ειδικευμένοι παιδίατροι ή παιδοκαρδιολόγοι που μπορούν να βοηθήσουν διαγνωστικά και να σας κατευθύνουν.

The post Αν το παιδί σας έχει συγγενή καρδιοπάθεια appeared first on Athens Heart Surgery Institute.

Παρά τις προφυλάξεις, οχτώ στα δέκα παιδιά που γεννιούνται ζωντανά πάσχουν από κάποια συγγενή καρδιοπάθεια, η σοβαρότητα της οποίας μπορεί να ποικίλει: από πολύ ελαφράς μορφής , που ίσως δε χρειαστεί καμία παρέμβαση, ως βαριά-περίπλοκη, έως και ανίατη. Το παρήγορο όμως είναι ότι στην πλειονότητά τους οι συγγενείς καρδιοπάθειες είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν άριστα και να θεραπευθούν πλήρως. «Πλήρως» σημαίνει ότι το παιδί δεν θα χρειάζεται ειδική παρακολούθηση στο μέλλον. Αλλά και για τις περιπτώσεις εκείνες, όπου η ιατρική παρακολούθηση από ειδικούς παιδοκαρδιολόγους είναι επιβεβλημένη, μπορεί να εξασφαλιστεί μακρόχρονη φυσιολογική επιβίωση και καλή ποιότητα ζωής.

Υπερηχογραφικός έλεγχος

Στις μέρες μας, η γέννηση ενός παιδιού με συγγενή καρδιοπάθεια δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη για την οικογένεια, καθώς στην πλειονότητά τους διαγιγνώσκονται προγεννητικά. Έτσι, αν νωρίς κατά τη διάρκεια της κύησης στους υπερήχους που πραγματοποιούν οι γυναικολόγοι υπάρξει ένδειξη καρδιακής ανωμαλίας ή ανησυχίας για κάτι τέτοιο, επιβάλλεται εμβρυϊκός υπερηχοκαρδιογραφικός έλεγχος από ειδικό εμβρυο-παιδοκαρδιολόγο.

Μόνο στην περίπτωση, όπου από την παραπάνω εξέταση διαγνωστεί ανίατη ή βαρύτατη καρδιολογική εξέταση σε συνδυασμό με χρωμοσωματικές βλάβες που επηρεάζουν και άλλα όργανα πέρα από την καρδιά, είναι πιθανόν να γίνει σύσταση για διακοπή της κύησης. Στις περισσότερες μορφές συγγενών καρδιοπαθειών η εμβρυϊκή διάγνωση παρέχει τον χρόνο στους γονείς να προετοιμαστούν ψυχολογικά και πρακτικά και δίνει την ευκαιρία στους θεράποντες ιατρούς να σχεδιάσουν την ορθότερη αντιμετώπιση του προβλήματος του νεογνού.

Περιττό δε, να πούμε ότι σημαντικός παράγοντας στην περαιτέρω εξέλιξη κάθε περιστατικού είναι το πόσο γρήγορα το παιδί θα φθάσει στα κατάλληλα χέρια. Έτσι, για καρδιοπάθειες που απαιτούν νεογνική αντιμετώπιση είναι σημαντικό να προγραμματίζεται ο τοκετός σε κέντρο, όπου υπάρχει η δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης. Θα θυμόμαστε όλοι να έχουμε ακούσει στις ειδήσεις για την αποστολή αεροπλάνων σε απομακρυσμένα σημεία της επικράτειας για την αερομεταφορά πασχόντων νεογνών. Τέτοιου είδους δραματικές καταστάσεις που φορτίζουν συναισθηματικά και βάζουν τη ζωή του νεογνού σε κίνδυνο, μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν φαινόμενα του παρελθόντος. Σήμερα, έχουμε τη δυνατότητα να προγραμματίζουμε πολύ πριν από τη γέννηση του παιδιού, ώστε να γίνεται σε εξειδικευμένα κέντρα που φροντίζουν ταυτόχρονα τη μητέρα και το καρδιοπαθές παιδί. Εξάλλου, το καλύτερο C130 είναι η κοιλιά της μαμάς!

Διαρκής επαγρύπνηση

Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για ένα σωτήριο εργαλείο, ο εμβρυϊκός υπερηχοκαρδιογραφικός έλεγχος δε διαγιγνώσκει όλες τις συγγενείς καρδιοπάθειες. Παραδείγματος χάριν, κάποιες παιδικές αρρυθμίες δεν μπορούν να διαγνωστούν προγεννητικά. Επίσης, ο βοτάλειος πόρος (το αγγείο που συνδέει την πνευμονική αρτηρία με την αορτή) και η μεσοκολπική επικοινωνία υπάρχουν φυσιολογικά στο έμβρυο (που δεν αναπνέει και μέσω αυτών κυκλοφορεί το αίμα του που οξυγονώνεται μόνο στον πλακούντα). Μόνο αν δεν κλείσουν μετά τη γέννηση δημιουργείται πρόβλημα. Η ισθμική στένωση αορτής μπορεί να παρουσιαστεί μετά τη γέννηση, όταν κλείσει ο βοτάλειος πόρος. Όλα αυτά σημαίνουν ότι για τη διάγνωση συγγενών καρδιοπαθειών δεν αρκεί ο προγεννητικός έλεγχος. Χρειάζεται προσεκτική εξέταση κάθε νεογνού από τον παιδίατρό και επί υποψίας προβλήματος( π.χ. φύσημα) έλεγχος από ειδικό καρδιολόγο.

Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι, αν το παιδί βγει υγιές από το μαιευτήριο, αυτό δε σημαίνει ότι έχει αποκλειστεί η πιθανότητα καρδιοπάθειας, καθώς κάποιες από αυτές εκδηλώνονται αργότερα. Ένα νεογνό μπορεί να μην έχει παθολογικό φύσημα, αλλά αυτό μπορεί να παρουσιαστεί αργότερα. Αν αυτό διαπιστωθεί από τον παιδίατρο, επιβάλλεται η αξιολόγηση από ειδικό παιδοκαρδιολόγο.

The post Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης appeared first on Athens Heart Surgery Institute.